6 Şubat depremlerinin üçüncü yılında depremden etkilenen bölgelerde barınmadan eğitime, ulaşımdan enerjiye kadar pek çok sorun büyük oranda devam ediyor. Hatay’da sık sık elektrik kesintileri yaşanıyor, konteyner kentlerde ve yeni yapılan konutlarda barınma sorunlarıyla mücadele ediliyor, okullarda ısınma sorunu devam ediyor

6 Şubat 2023’te saat 04.17’de meydana gelen Maraş merkezli, büyüklüğü 7.7 olan depremin ardından saat 13.24’te 7.6 büyüklüğünde ikinci bir deprem gerçekleşti. Kâr odaklı iktidarın rant politikaları, ruhsatsız ve projesiz yapılaşma, deprem yönetmeliğinin hiçe sayılması 6 Şubat depremlerinde on binlerce insanın yaşamını yitirmesinin sebepleri arasındaydı; ek olarak afet bölgelerine ulaştırılması gereken yardımlar ulaştırılmadı, AFAD koordinasyon sağlamadı, Kızılay çadır sattı, sosyal medyaya erişim engellendi…

Resmi verilere göre 6 Şubat depremlerinde 13 milyon kişi doğrudan etkilendi, 50.783 kişi hayatını kaybetti ve 115.353 kişi yaralandı. 6 Şubat depremlerinin üzerinden üç yıl geçti. Fakat deprem bölgelerinde barınmadan eğitime, ulaşımdan enerjiye kadar pek çok sorun hala ortadan kaldırılmadı.

Temel ihtiyaçlara erişim sağlanamıyor

Depremin üzerinden 3 yıl geçmesine rağmen Hatay’da yaklaşık 200 bin kişi hala 20 metrekarelik konteynerlerde kalıyor. Kentte sık sık elektrik kesintileri yaşanıyor, elektrik kesintisi su dinamosuyla çalışan sistemleri de etkilediğinden birçok mahallenin suya erişimi engelliyor. Antakya’da konteyner kentte kalan bir kişi, ısınabilmek için dışarıda ateş yakmak zorunda kaldıklarını ifade ediyor.

Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanı Murat Kurum’un “Hatay’ın ışıkları bundan sonra hiç sönmeyecek” vaatleri üzerinden bir hafta bile geçmeden, kentte uzun süreli elektrik kesintileri yaşandı. Kesintinin nedeni ve ne zaman sonlanacağı konusunda açıklama yapmayan şirket, elektrik kesintisini çözmek yerine halkın kaçak elektrik kullandığını iddia ederek kendi suçunu gizlemeye çalıştı.

Kentlerde barınma durumu

TOKİ’nin resmi verileri Hatay’da 153 bin konut ve iş yerinin tamamlandığını söylese de kentteki durum bu söylemin gerçeği yansıtmadığını ortaya koymakta. Tören düzenleyerek anahtarı teslim edilen evlerin birçoğuna tadilat eksiklikleri ve ısınma problemleri sebebiyle yerleşilemiyor. Yeni konutlara yerleşen kişilerin de barınma sorunu tam anlamıyla giderilmiş değil; birçok evde duvar ve pencerelerden su sızıntıları yaşanmakta. Şehir merkezinden uzak kurulan yeni yerleşim alanları ise depremzedelerin beslenme, sağlık gibi ihtiyaçlarını karşılayacakları noktalarına ulaşmakta zorluk yaşamasına neden oluyor.

Elazığ’da deprem sonrası konteyner kentlerde barınan kişiler 2025 yılının temmuz ayından itibaren konteynerleri boşaltmak zorunda kaldı. Konteynerlerden çıkarılan depremzedeler, yüksek kira ücretleri nedeniyle güvensiz evlerde yaşamak zorunda kalarak barınma ve geçim sorunlarıyla mücadele ediyor.

Malatya’da da durum farklı değil. İkizce Geçici Konaklama Merkezi’nde konteynerlerde yaşayan depremzedelere, 9 Şubat tarihine kadar konteynerleri boşaltmaları yönünde tebligat gönderildi. Depremzedeler, kış şartları ve konut teslim tarihlerinin belirsiz olması sebebiyle tahliyenin haziran ayına kadar ertelenmesini talep ediyor. “Bir yıl içinde evler teslim edilecek” vaadinin üç yıl geçmesine rağmen yerine getirilmediğini ifade eden depremzedeler, kendileriyle ilgilenen hiçbir yetkilinin bulunmadığını dile getirdi.

Niteliksiz ve güvensiz eğitim

Elektrikleri kesintileriyle öğrenciler okullarda ısınma sorunu yaşıyor, karanlık ve soğukta ders çalışmak zorunda kalıyor. TÖB SEN’den Deniz Ezer’in sosyal medyadan yaptığı paylaşımda Antakya ilçesindeki Vali Utku Acun İlkokulu’nda öğrencilerin okula devam ettiği bir dönemde okul bahçesinde ve çevresinde kazı çalışmaları başlatıldığı görülüyor. Üç yılın ardından ihmallerin devam ettiği Hatay’da öğrenciler, niteliksiz ve güvensiz koşullarda eğitim görmeye devam etmektedir.

Eğitim Sen Hatay Şube Başkanı’nın aktardığına göre, Defne’de bulunan Selim Nevzat Şahin Anadolu Lisesi, Hatay İl Emniyet Müdürlüğü tarafından kullanılıyor. Kent merkezindeki okullar altyapı ve ulaşım sorunları sebebiyle başka yerlere taşınırken, halkın barınma problemi giderilmediği için 25 taneden fazla okul konteyner kentlerin içinde eğitime devam ediyor.

Başsavcılık soruşturma izni istedi, Valilik vermedi

6 Şubat depremlerinde Antakya’da bulunan Hatay Eğitim ve Araştırma Hastanesi Ek Hizmet Binası’nın yıkılması sonucu 68 kişi hayatını kaybetti. Hatay Cumhuriyet Başsavcılığı, hastane binasının depreme dayanıksız olduğu bilinmesine rağmen gerekli önlemlerin alınmadığını tespit ederek hastanenin eski başhekimleri ve İl sağlık müdürleri hakkında soruşturma izni talep etti. Ancak Valilik, soruşturma izni vermedi, karara hastanede yakınlarını kaybedenler ve yaralananlar itiraz etti.

Erdoğan’ın Hatay ziyareti: Yıkım saklandı

Erdoğan’ın 27 Aralık’ta “Asrın İnşası Türkiye’nin Başarısı: 455 Bin Konut Tamam” temalı program kapsamındaki Hatay ziyareti öncesinde kentin caddeleri ışıklandırıldı, inşaat halindeki binaların üzeri brandalarla kapatıldı, kurumuş Asi Nehri’ne su verilerek köprülere akarsu resimleri yapıştırıldı. Resimlerle ve brandalarla yapılan düzenlemeler Erdoğan’ın ziyaretinin hemen ardından kentin yıkımını gizlemeye yetmedi.